To ona króluje na każdym włoskim stole. Bez niej święta we Włoszech są odwołane. Pochodzi z północnej części Włoch, a konkretnie z Mediolanu. O kim mowa? O drożdżowej włoskiej babce panettone. Jaka jest ta włoska dama? Lekka i puszysta, zawiera owoce kandyzowane i rodzynki.Istnieje też wersja klasyczna, czyli bez owoców kandyzowanych. Dziś w sprzedaży można kupić panettone z kremem, z likierem lub z kawałkami czekolady wybór jest bardzo szeroki. Tradycyjny sposób pieczenia babki wymaga czasu i jest dość skomplikowany. Początków ciasta należy doszukiwać się w słodkim miodowym chlebie zaczynowym pieczonym w czasach Imperium Rzymskiego. Samo słowo panettone pochodzi od włoskiego panetto, oznaczającego mały bochenek chleba. Włoski przyrostek –one zmienia znaczenie na „duży chleb”. Od XVIII w. ciasto zaczęto kojarzyć z okresem Bożego Narodzenia.

Kto nie przepada za panettone na pewno jest wielbicielem pandoro. To też świąteczna babka włoska. Pandoro jest wysoka, maślana i ma kształt gwiazdy.  Zwykle posypywana jest cukrem pudrem, który znajduje się razem z babą w kartonowym pudle. Pandoro oznacza dosłownie „złoty chleb” i najpierw była typowym słodkim świątecznym przysmakiem w Weronie. Jej korzenie sięgają I w. n.e.- o złotym chlebie pisał Pliniusz Stary. Inni twierdzą, że słodkie wiedeńskie ciasto było inspiracją do powstania baby Pandoro w Weronie. Kroi się ją w długie, szerokie plastry jako deser tuż po zakończonym obiedzie świątecznym. Smakuje wyśmienicie!

Powoli kończy się rok 2014. Czas na podsumowania, bilanse. Jaki to był rok dla Polonii we Włoszech pod względem życia codziennego, pracy, ekonomii. Ma Pan jakieś własne obserwacje?

To z pewnością nie był łatwy rok dla włoskiej Polonii. Włochy wciąż jeszcze borykają się z kryzysem  gospodarczym i to niestety rzutuje negatywnie na sytuację ekonomiczną wielu naszych rodaków. O tych zjawiskach często pisano na łamach polonijnej prasy i portalach społecznościowych.  My znamy je też z codziennej pracy konsularnej.  Kryzys mocno uderzył w sektory, w których znajduje zatrudnienie duża grupa naszych rodaków – jak na przykład budownictwo, opieka nad osobami starszymi i dziećmi, pomoc domowa i tu właśnie odnotowano duży wzrost bezrobocia. Utrata pracy bądź długotrwałe bezskuteczne poszukiwanie zatrudnienia w wielu przypadkach wpłynęła na podjęcie decyzji o powrocie do kraju. Osoby, które utrzymały pracę, skarżą się na wzrost wymagań i oczekiwań przy utrzymujących się na stałym poziomie, a czasem wręcz malejących zarobkach. Odnotowuje się też zwiększenie zatrudnienia na czarno, co pozbawia pracowników wszelkich świadczeń socjalnych i pracowniczych.

Oczywiście nie chciałbym brzmieć tak bardzo pesymistycznie. Na szczęście są też historie Polaków odnoszących we Włoszech sukcesy, realizujących się zawodowo. Z biegiem lat profil polskiego emigranta we Włoszech coraz bardziej się różnicuje. Te historie sukcesu pokazuje przygotowana przez Konsulat w Mediolanie i Rzymie wystawa „Oblicza Polonii” (dostępna również na stronach internetowych placówek http://www.mediolan.msz.gov.pl/pl/nasze_projekty/projekty_kulturalne/oblicza_polonii/oblicza_polonii). Mamy nadzieję, że będzie ona stanowiła swoistego rodzaju inspirację dla działań naszych rodaków, którzy wybrali Włochy jako drugą ojczyznę.

W roku 2014 Konsulat RP w Mediolanie zmienił siedzibę. Czy zaszły jeszcze jakieś inne istotne zmiany w działalności polskiej placówki?

Nie ukrywam, że zmiana siedziby Konsulatu była sama w sobie ogromnym przedsięwzięciem, i wciąż jeszcze jest. Obecnie trwają końcowe prace związane z aranżacją wnętrz. Przeniesienie Urzędu publicznego jest na każdym etapie bardzo złożonym procesem szczególnie, że Placówka musiała zagwarantować nieprzerwaną obsługę.

Nowa siedziba Konsulatu Generalnego jest bez wątpienia odpowiednią wizytówką naszego kraju – w elegancką przestrzeń architektoniczną w stylu liberty udało się nam wkomponować polski nowoczesny design nawiązujący jednocześnie do wzorów polskiej secesji.

Mamy nadzieję, że dzięki tej zmianie konsulat oprócz swojej podstawowej funkcji, jaką jest opieka nad naszymi rodakami, stanie się też miejscem spotkań z kulturą polską, odpowiednim tłem dla działań dyplomatycznych, szczególnie w zakresie promocji gospodarczej i kulturalnej. Jest to niezmiernie ważne w kontekście zbliżającej się światowej Wystawy EXPO w Mediolanie.

Jednocześnie zdaję sobie sprawę, że w dzisiejszym świecie nawet najświetniejsza siedziba nie zagwarantuje wpływu i zasięgu, jaki może dać obecność w wymiarze wirtualnym,  dlatego też pracujemy nad lepszym wykorzystaniem takich narzędzi jak Internet, twitter, poprzez uaktualnianie strony internetowej, wykorzystywanie poczty elektronicznej jako narzędzia podtrzymywania więzi z Polonią, rozpowszechniania informacji o podejmowanych działaniach, oraz nawiązywanie współpracy z portalami społecznościowymi.

Miniony rok był bogaty w wydarzenia kulturalne o polskim charakterze…Te najważniejsze i najciekawsze wg Pana Konsula? Proszę o nich opowiedzieć.

Rok 2014 był bogaty w wydarzenia kulturalne o polskim charakterze. Priorytetowymi inicjatywami dla nas były  rocznice:

I. 25 lat upadku komunizmu i przeprowadzenia częściowo wolnych wyborów:

1. Z inicjatywy Konsulatu po raz pierwszy otwarto archiwum Solidarności przechowywane w zbiorach Fundacji  Giangiacomo Feltrinelli  w Mediolanie.  Inauguracja stworzonej specjalnie z tej okazji wystawy planszowej pt. „Solidarność i Włochy w dokumentach Fundacji Feltrinelli”  oraz panel dyskusyjny o Solidarności i pomocy dla niej we Włoszech  miały miejsce 10 czerwca w siedzibie Fundacji Feltrinelli w Mediolanie. W spotkaniu wzięli udział goście: Jacek i Maria Pałasińscy, Francesca Gori,  Krystyna Jaworska. Podczas spotkania  włoskim obywatelom  zostały wręczone Medali Wdzięczności przyznawanych przez Europejskie Centrum Solidarności za pomoc dla Polski w walce o wolność i demokrację. Wieczorem w kinie Palestrina odbył się specjalny pokaz filmu w wersji włoskiej „Wałęsa. Człowiek z nadziei”. Wprowadzenie przed projekcją filmu wygłosił Jacek Pałasiński.   Partnerami naszej placówki w tym projekcie byli: Fundacja Feltrinelli,  Instytut Historyczny Salvemini w Turynie, Uniwersytet Turyński, Europejskie Centrum Solidarności w Gdańsku.

2)  W poczytnym włoskim dzienniku Sole 24 Ore (niedzielnym specjalistycznym dodatku kulturalnym DomenicaSole24 ore) ukazał się 1 czerwca obszerny artykuł poświęcony 25 rocznicy wolnych wyborów i przemianom ustrojowym  i gospodarczym w Polsce, w tym wywiad z Prezydentem Lechem Wałęsą i  prof. Leszkiem Balcerowiczem.

3)  W ramach III edycji BOOKCITYMILANO,    15 listopada na Zamku Sforzów w Mediolanie odbyła się konferencja poświęconej roli literatury drugiego obiegu w przemianach demokratycznych w Europie Środkowo-Wschodniej w 1989 r., zorganizowana przy współpracy EUNIC CLUSTER Milano –  Stowarzyszenia Europejskich Instytutów Kultury.   W spotkaniu wzięły udział osoby zasłużone dla działań na rzecz demokracji z: Polski, Czech, Węgier i Rumunii. Gościem z Polski była  Barbara Toruńczyk, eseistka, publicystki, działaczki opozycji demokratycznej w okresie PRL,  założyciela i redaktora naczelnego  kwartalnika „Zeszyty Literackich”.

II. 70-ta rocznica upadku Powstania Warszawskiego:

Mediolańska publiczność mogła obejrzeć filmy „Miasto ‘44” Jana Komasy oraz krótkometrażowy „Miasto ruin” na wieczorze zorganizowanym przez Konsulat Generalny RP w Mediolanie z okazji 70. rocznicy Powstania Warszawskiego. Przed pokazem filmów odbyła się dyskusja z udziałem profesorów historii i polonistyki z mediolańskich uczelni, przybliżająca widzom historię Powstania Warszawskiego i jego współczesny, uniwersalny wymiar. „Nie sposób znaleźć odpowiednie słowa i język oddający tragedię Powstania” – mówił prof. Paolo Colombo, który opowiadał także o przekazywaniu treści historycznych młodemu pokoleniu we współczesnym kinie. „Jest taki język, to język poety Mirona Białoszewskiego” – ripostował prof. Luca Bernardini, który, dla zilustrowania tego stwierdzenia, przeczytał fragment będącego w przygotowaniu włoskiego tłumaczenia „Pamiętnika z powstania warszawskiego” (całość przekładu autorstwa prof. Bernardiniego ukaże się w przyszłym roku nakładem prestiżowego wydawnictwa Adelphi).   Naszymi partnerami byli: Fondazione CinetecaItaliana oraz  Muzeum Powstania Warszawskiego.

III. 100 lecie urodzin Andrzeja Panufnika:

Z okazji 100  rocznicy urodzin Andrzeja Panufnika (1914-1991)  i 25 rocznicy śmierci Romana Palestra (1907-1989) przy wsparciu Konsulatu ukazała się nakładem wydawnictwa muzycznego ActePreabla w połowie listopada Antologia Pieśni Polskiej XX wieku  (Chopina, Karłowicza, Szymanowskiego, palestra, Lutosławskiego i Panufnika)– w wykonaniu młodego i utalentowanego duetu: Bernadeta Gołębiowska Sonnleitner, mezzosopran (mieszkającej w Bazylei, specjalizującej się w wykonywaniu pieśni  i muzyki oratoryjnej), pianisty Jakuba Tchorzewskiego (mieszkającego w Wenecji,  koncertującego w Europie i USA, specjalizującego się w muzyce kameralnej, zwłaszcza  utworach Lutosławskiego i Panufnika).

Dużym sukcesem okazał się także projekt zorganizowania od 10 do 13 kwietnia po raz pierwszy, w ramach Salone del Mobile w Mediolanie, wystawy jednej z polskich państwowych uczelni artystycznych, kształcących w kierunkach projektowych i artystycznych –  Akademii Sztuk Pięknych im. Eugeniusza Gepperta we Wrocławiu.Wraz z prezentacją uczelni podczas tego największego na świecie wydarzenia w dziedzinie designu,  zostało przedstawione Muzeum Architektury we Wrocławiu, które  jest jedynym muzeum architektury w Polsce. Wystawa została zorganizowana przez Dorota Koziara Studio we współpracy z Konsulatem Generalnym  RP w Mediolanie, promując jednocześnie miasto Wrocław jako Europejską Stolicę Kultury 2016.  Natomiast dnia 11 kwietnia 2014 Salone  grupa studentów wrocławskiej Akademii Sztuk Pięknych im. Eugeniusza Gepperta  zwiedziła słynne Atelier Mendini braci Alessandro i Francesco Mendinich w Mediolanie

Do ciekawszych inicjatyw należy też zorganizowana przez Konsulat w dniach 8-23 marca   wystawa pt.  „Con occhi di donna” (Oczami kobiety) w  Dorota Koziara Studio Gallery  w Mediolanie,  prezentując  twórczości 9 znakomitych artystek polskich i polskiego pochodzenia, które mieszkają i pracują we Włoszech   (projektantki, malarki, rzeźbiarki, ilustratorki).

Jakie ma plany i zamierzenia na rok 2015 Konsulat Generalny RP w Mediolanie?

Rok 2015 będzie z pewnością nie mniej bogaty w wydarzenia polonijne i kulturalne jak ten właśnie mijający. Tutaj wymienię tylko obchody 70.rocznicy wyzwolenia miasta Bolonia przez żołnierzy II Korpusu Polskiego gen. W. Andersa oraz największe wydarzenie promocyjne na świecie, czyli Wystawę Światową EXPO 2015, która od maja do października 2015 roku będzie gościć w Mediolanie. Oczywiście, będzie to doskonały moment na promocję polskiego pawilonu i w ogóle marki ‘Polska’.W tym celu wspólnie z Wydziałem Konsularnym Ambasady RP w Rzymie będziemy realizować projekt  „Z Marką Polska przez całe Włochy. Polonia włoska zaprasza do poznania Polski i jej pawilonu na Expo 2015”. Wydarzenia zaczną się na Sycylii, a skończą w Mediolanie tuż przed otwarciem Expo (maj 2015). Poszczególne inicjatywy zostaną ułożone w ten sposób, aby utworzyły swoisty „tour” przez całe Włochy – od Sycylii aż po Lombardię, a wydarzenia będą dostosowane tematycznie do danego regionu Włoch lub miasta. Imprezy będą miały powtarzalną formułę składają się z prezentacji odpowiadających celom i osiom tematycznym Koncepcji Programowej udziału Polski w Wystawie Światowej EXPO 2015. Spotkania te odbywać się będą w salach miasta, a finałowe w Auditorium di Milano Teatro Verdi lub równie prestiżowym miejscu. Uczestniczyć w nich będzie ok. 300 zaproszonych gości – przedstawicieli: lokalnych i regionalnych władz, przedsiębiorców (ze szczególnym uwzględnieniem importerów i przetwórców produktów rolnych), organizacji i agencji turystycznych,  prasy branżowej, sektora finansowego.

Zachęcam do śledzenia naszej strony internetowej i naszego profilu na twitterze skąd mogą Państwo na bieżąco dowiadywać się o inicjatywach i wydarzeniach organizowanych przez naszą Placówkę.

Z okazji nadchodzących świąt Bożego Narodzenia pragnę złożyć Państwu najlepsze życzenia, aby radość i pokój świątecznego czasu towarzyszyły Państwu przez cały 2015 rok. Życzę także, aby Nowy Rok przyniósł wiele pomyślności i sukcesów w życiu osobistym oraz zawodowym. Wesołych Świąt!

Dziękuję bardzo za rozmowę.

Jerzy Adamczyk

Konsul Generalny RP w Mediolanie.

Rozmowę przeprowadziła Edyta Gawryś.

foto: www.mediolan.msz.gov.pl

Jesteście ciekawi jak Polonia w Australii spędza święta Bożego Narodzenia? Mimo wysokiej temperatury i odległości- Polacy w Australii pragną, tak jak wszyscy rodacy przebywający poza granicami kraju, przygotować wigilię Bożego Narodzenia tradycyjnie z opłatkiem i choinką…

Posłuchajcie interesującego reportażu korspondenta z Melbourne Ryszarda Hodowanego opowiadającego o świątecznych piknikach na plażach i noworocznych sztucznych ogniach rozświetlających niebo nad Melbourne.