„Mała osada z Abruzji w hołdzie wielkiemu bohaterowi Europy” – pod takim hasłem najmniejsza miejscowość w regionie Abruzja, Vicoli, oddała hołd rotmistrzowi Witoldowi Pileckiemu nadając parkowi w miasteczku imię polskiego bohatera walki z dwoma totalitaryzmami, który pozostał w pamięci jako „wolontariusz Auschwitz”. Jest to pierwsza taka inicjatywa poza granicami Polski.
Pilecki (1901-1948) jest dla mieszkańców Vicoli z jednej strony bohaterem II wojny światowej, z drugiej męczennikiem komunizmu, dlatego też park miejski będzie nosił Witolda Pileckiego, Męczennika Wolności.  Tak władze miasteczka umotywowały decyzję:

“Są ludzie, którzy w ciemności barbarzyństwa potrafią odnaleźć drogę honoru i sprawiedliwości. Są ludzie, którzy gotowi są do poniesienia niewyobrażalnego ryzyka, aby nigdy nie zgasł płomyk nadziei. Witold Pilecki był latarnią wolności, którą dwa wielkie totalitaryzmy XX wieku próbowały zgasić aby utrzymać ówczesną Europę w ciemnościach dyktatury. Pilecki reprezentował i nadal reprezentuje te wartości ludzkości, na których opiera się dzisiejsza wolna i demokratyczna Europa. Oddajemy hołd ochotnikowi Auschwitz nadając jego imię parku, tak aby jego zieleń przypominała młodym pokoleniom absolutną wartość jaką stanowiło poświęcenia przez niego włąsnego życia najwyższym ideałom.  To dzięki ludziom takim jak on znamy znaczenie słowa ‘Wolność’”.
We wzruszającej uroczystości, która odbyła się 30 lipca, wzięły udział władze miejskie, przedstawiciele prowincji Pescary, regionu Abruzji oraz włoskich sił zbrojnych. Polskę reprezentował ambasador RP we Włoszech Tomasz Orłowski.

Wszyscy uczestnicy podkreślili, że po raz pierwszy uczczono pamięć o Pileckim nadając jego imię obiektowi użyteczności publicznej poza granicami Polski.

– Jesteśmy dumni, że możemy dziś uczcić pamięć Witolda Pileckiego, męczennika wolności, człowieka wyjątkowego, którego przykład jest bezcenną lekcją dla młodego pokolenia – powiedziała burmistrz Vicoli Catia Campobasso. Dzisiejszy dzień jest także świadectwem ścisłych związków między naszymi narodami. Trudno tu nie wspomnieć o zwycięstwie i poświęceniu żołnierzy 2 Korpusu Polskiego pod Monte Cassino. Znaczące jest, że jedno z najmniejszych miasteczek w Abruzji oddaje hołd jednemu z największych bohaterów w naszych dziejach. Wzruszające przemówienia wygłosili assesor do spraw Kultury Vicoli Davide Di Giovanni (czytaj, jęz. włoski) i ambasador Tomasz Orłowski (czytaj, jęz. włoski). Dostępne na stronach internetowych Ambasady RP w Rzymie. red.

Sylwetkę Pileckiego przedstawił włoski historyk Marco Patricelli, autor pierwszej opublikowanej za granicą biografii rotmistrza zatytułowanej „Ochotnik”. Patricelli ma ogromne zasługi dla krzewienia wiedzy o postaci Pileckiego poza Polską  W rodzinnym mieście autora, Pescarze, postaci Witolda Pileckiego dedykowano już w 2011 roku Dzień Pamięci o Ofiarach Holokaustu. Książka Patricellego została przetłumaczona już na język polski i francuski.

Patricelli odczytał ponadto przesłany przez syna Witolda Pileckiego list adresowany do burmistrza Vicoli (czytaj).
Wydarzenie wzbudziło ogromne zainteresowanie mediów zarówno włoskich i polskich. ukazało się wiele artykułów w prasie codziennej, agencjach prasowych, internetowych portalach internetowych i telewizji.Witold Pilecki, rotmistrz kawalerii Wojska Polskiego, żołnierz Armii Krajowej, dobrowolnie dał się uwięzić w Auschwitz, by wysyłać stamtąd raporty o ludobójstwie. Po trzech latach udało mu się uciec z obozu. Po wojnie trafił do Włoch, ale dobrowolnie powrócił do Polski aby przeciwstawić się władzom komunistycznym Polski Ludowej. W 1947 został aresztowany i w rok później stracony.

 Od prawej do lewej: burmistrz Vicoli Catia Campobasso, ambasador RP Tomasz Orłowski,

assesor do spraw Kultury Vicoli Davide Di Giovcanni i odpowiedzialny za sprawy kultury

w zw. prowincji Pescary Loris DI Giovanni. FOT. ANNA WAWRZYNIAK/AMBASAD RP W RZYMIE

www.rzym.msw.gov.pl

Mogło być tak. Jest rok 1080 pewien wędrowiec po długiej i wyczerpującej podróży, zatrzymuje się na jednym ze wzgórz blisko Mantui. Ogarnia wzrokiem pejzaż i zagaduje przechodzącego wieśniaka. Piękne te góry i lasy. Pewnie i żyzna ziemia jest w tych stronach…Do kogo należą te posiadłości, które rozciągają się na zachód. Starzec odpowiada: do hrabiny Matyldy! Podróżny znowu dopytuje się : A te tereny na wschód, na południe? Wieśniak odpowiada z cierpliwością:  do hrabiny Matyldy! I te na północ też są własnością hrabiny. Jak okiem sięgnąć- wszystko jest Jej.

W 1046 roku w Mantui na świat przychodzi córka Bonifacego z Canossy, który włada księstwami Mantui, Modeny i Reggio, Toskanią, Bolonią, Parmą, Brescią, Ferrarą i Weroną. Dziewczynka zostaje nazwana Matylda. Mała Matylda dość wcześnie traci ojca. Młodo zmarli jej brat i siostra. Została jedyną spadkobierczynią ogromnej fortuny.

W dzieciństwie Matylda wraz z matką trafiła do niewoli cesarza Henryka III, mimo że była skoligacona z imperatorem i jego syn Henryk IV był dla niej kuzynem, z którym spędziła w dzieciństwie jakiś czas na dworze imperialnym.

W 1073 roku papieżem został Grzegorz VII, w dwa lata później wydał on „Dictatus Papae”, w którym stwierdził, że władza papieska jest najwyższą władzą na ziemi, czym wypowiedział jawną wojnę imperatorowi, który rościł sobie te same pretensje.

Kiedy umiera matka Matyldy hrabina ma 30 lat. Dziedziczy całą ojcowiznę i staje się, w Italii najważniejszą polityczną stronniczką Grzegorza VII, który właśnie obłożył klątwą Henryka IV. Matylda przyjęła w 1077 roku w Canossie zbiegłego papież i zajęła się wygładzeniem stosunków papieża z imperatorem.

Henryk IV zorientował się jak silna jest papieska władza i jaki wpływ wywiera na narody. Dzięki wstawiennictwu Matyldy papież zgodził się i przyjął jej kuzyna. Imperator jednak musiał czekać trzy dni na śniegu, boso i we włosiennicy, nim wpuszczono go do zamku. Gest ten był oczywistą grą polityczna- nie prawdziwą skrucha, mimo to imperator otrzymał wybaczenie.

Do dziś w języku włoskim funkcjonuje powiedzenie „iść do Cannosy”, czyli przyznać się do błędu, prosić o wybaczenie, okazać skruchę.

Hrabina fundowała kościoły, prowadziła korespondencję ze św. Anzelmem z Aosty, w Bolonii założyła szkołę prawniczą, z której powstał pierwszy uniwersytet w Europie, budowała drogi, szpitale i przytułki. W 1096 i w 1106 w swoich posiadłościach w Guastalli gościła dwa sobory.

Niestety w życiu prywatnym była nieszczęśliwa. Dwa razy wyszła za mąż. Nie miała dzieci. W 1111 roku Henryk V, syn Henryka IV, po koronacji w Rzymie, zatrzymał się z trzydniową wizytą u Matyldy w jej zamku w Bianello i ogłosił ją wicekrólową Włoch.

Hrabina umarła w Bondanazzo di Reggiolo 24 maja 1115 roku. Wszystkie swoje dobra ofiarowała Państwu Kościelnemu. Została pochowana w Mantui w klasztorze św. Benedykta. W 1635 roku jej resztki zostały przeniesione do Św. Piotra w Watykanie. Bernini stworzył jej pomnik nagrobny.

Canossa miejscowość w regionie Emilia Romania do dziś dnia można zwiedzać ruiny sławnego zamku Matyldy, pod którego murami wyczekiwał Henryk IV. Istnieje również muzeum  Naborre Campanini poświęcone historii zamku. Trasa trekkingu wiedzie przez malownicze wzgórza, polany i lasy, a spacerując, spotkać tu można sarny.

Spadki
W związku ze zmianą ustawy o funkcjach konsulów, od 10 maja 2002 r. konsul nie prowadzi spraw spadkowych obywateli polskich w kraju urzędowania. Zgodnie z art. 15 ustawy konsul wykonuje jedynie czynności dotyczące zabezpieczenia i realizacji spadków lub innych należności przysługujących Skarbowi Państwa.

W celu przeprowadzenia sprawy spadkowej we Włoszech obywatel polski powinien zatem zwrócić się do miejscowego adwokata.

Istotne zmiany przepisów dotyczących dziedziczenia od dn. 17.08.2015

W dniu 16 sierpnia 2012 r. weszło w życie rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012 z dnia 4 lipca 2012 r.  w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania i wykonywania orzeczeń, przyjmowania i wykonywania dokumentów urzędowych dotyczących dziedziczenia oraz w sprawie ustanowienia europejskiego poświadczenia spadkowego. Rozporządzenie Na mocy przepisów przejściowych rozporządzenie będzie stosowane do dziedziczenia po osobach zmarłych w dniu lub po dniu 17 sierpnia 2015 r.

Rozporządzenie wprowadza istotne zmiany w odniesieniu do określenia prawa właściwego dla spraw spadkowych, które będzie miało szczególne znaczenie dla obywateli RP zamieszkujących na stałe poza granicami kraju.

1. Zmiana zasady określenia prawa właściwego

Podstawową zmianą wprowadzoną przez rozporządzenie stanowi zasada ogólna, wedle której, jeżeli przepisy rozporządzenia nie stanowią inaczej, prawem właściwym dla ogółu spraw dotyczących spadku jest prawo państwa, w którym zmarły miał miejsce zwykłego pobytu w chwili śmierci, a nie prawo państwa obywatelstwa (art. 21 rozp.). Oznacza to, że jurysdykcję do orzekania co do ogółu spraw dotyczących spadku mają sądy (lub inne właściwe organy) Państwa Członkowskiego, w którym zmarły miał miejsce zwykłego pobytu w chwili śmierci. Po wejściu w życie rozporządzenia sądy w Państwach Członkowskich będą orzekały na podstawie prawa krajowego, samodzielnie oceniając, które prawo krajowe jest właściwe dla danej sprawy spadkowej. O jurysdykcji w sprawach spadkowych nie będzie już decydowało jak dotychczas obywatelstwo spadkodawcy czy państwo położenia nieruchomości spadkowej.

Miejsce zwykłego pobytu – centrum interesów zmarłego i często miejsce, w którym położona jest większość jego przedmiotów majątkowych.

Dla określenia jurysdykcji (miejsca zwykłego pobytu) sąd (organ) spadkowy dokonywać będzie ogólnej oceny okoliczności życia zmarłego w latach poprzedzających jego śmierć i w chwili śmierci, uwzględniając wszystkie istotne elementy faktyczne, w szczególności czas trwania i regularność obecności zmarłego w danym państwie.

2. Klauzula ścisłego związku

w rozporządzeniu przewidziana jest tzw. klauzula ścisłego związku (art. 21 ust. 2 ropz.), wedle której, gdy wyjątkowo, ze wszystkich okoliczności sprawy wynika, że w chwili śmierci zmarły był w sposób oczywisty bliżej związany z innym państwem niż państwo stałego pobytu w chwili śmierci, prawem właściwym jest prawo tego innego państwa.

W wyjątkowych przypadkach, np. gdy zmarły przeniósł się do państwa zwykłego pobytu krótko prze śmiercią i wszystkie okoliczności sprawy wskazują, że był on w sposób oczywisty bliżej związany z innym państwem, można uznać, iż prawem właściwym nie jest prawo państwa zwykłego pobytu zmarłego, lecz prawo państwa, z którym zmarły był w oczywisty sposób bliżej związany.

3. Możliwość wyboru przez spadkodawcę stosowania prawa państwa, którego jest obywatelem

Każdy przyszły spadkodawca może dokonać wyboru prawa państwa, którego obywatelstwo posiada w chwili dokonywania wyboru lub w chwili śmierci, jako prawa, któremu podlega ogół spraw spadku (art. 22 ropz.). Co więcej, każdy, kto posiada więcej niż jedno obywatelstwo, może wybrać prawo każdego państwa, którego obywatelstwo posiada w chwili dokonywania wyboru lub w chwili śmierci.

Wybór prawa musi być dokonany w sposób wyraźny w oświadczeniu w formie rozrządzenia na wypadek śmierci lub musi wynikać z postanowień takiego rozrządzenia. Każda zmiana lub odwołanie wyboru prawa musi spełniać wymogi co do formy przewidziane dla zmiany lub odwołania rozrządzenia na wypadek śmierci (testamentu).

4. Europejskie Poświadczenie Spadkowe

Poświadczenie takie jest aktem potwierdzającym prawo do spadku lub prawa do poszczególnych przedmiotów spadkowych, jakie przysługują spadkobiercom, zapisobiercom, wykonawcom testamentowym lub zarządcom spadku, które będzie funkcjonowało w obrocie prawnym obok stwierdzenia nabycia spadku dokonywanego przez sąd oraz poświadczenia dziedziczenia przez notariusza.

Poświadczenie ma wywoływać jednolite skutki prawne we wszystkich państwach członkowskich bez potrzeby przeprowadzania jakiegokolwiek postępowania.

Państwom członkowskim pozostawiono swobodę w określaniu organów, które uzyskają kompetencję do wydawania europejskich poświadczeń spadkowych, przewidując, że oprócz sądów mogą nimi być także inne organy, które na mocy prawa krajowego są właściwe do rozpoznawania spraw spadkowych. We Włoszech europejskie poświadczenia spadkowe (CERTIFICATO SUCCESSORIO EUROPEO) wydawane będą przez notariuszy.

Przepisy rozporządzenia wyłączają możliwość dokonywania czynności dotyczących europejskich poświadczeń spadkowych przez konsulów.

Przyjęcie/odrzucenie spadku przed konsulem

Natomiast w związku z toczącym się przed sądem polskim postępowaniem spadkowym obywatel polski zamieszkały we Włoszech może złożyć przed konsulem pisemne oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku. Na tym oświadczeniu konsul poświadcza jedynie podpis złożony przez obywatela. Oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone i przekazane do sądu spadku w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania do spadku.

Oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku powinno również zawierać wyszczególnienie wszystkich, wiadomych składającemu oświadczenie, osób należących do kręgu spadkobierców ustawowych, jak również pozostawionych przez spadkodawcę testamentów (WZÓR).

W przypadku małoletnich dzieci powołanych do dziedziczenia, ich opiekunowie prawni, którzy chcieliby złożyć w ich imieniu oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku, powinni zwrócić się do właściwego sądu o uzyskanie zgody na odrzucenie spadku w imieniu małoletniego.
Do konsulatu należy zgłosić się z ważnym dokumentem tożsamości – polskim paszportem lub dowodem osobistym. Dodatkowo przydatna będzie kopia aktu zgonu spadkodawcy. Planując termin wizyty w konsulacie, proszę wziąć pod uwagę wymóg dostarczenia do sądu spadku oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku w terminie zawitym sześciu miesięcy, wskazanym powyżej.

W celu uzyskania dodatkowych informacji należy skontaktować się z Wydziałem Konsularnym telefonicznie tel. 0039/0636204338 lub mailowo. Koszt wykonania takiej czynności konsularnej (poświadczenia podpisu) wynosi 30 euro.

Ze stron: Ambasady RP w Rzymie