Każdemu z nas zdarzyło się usłyszeć we Włoszech, że polski przepełniony jest spółgłoskami i zbitkami szeleszczących dźwięków, między którymi nie pojawia się dosyć melodyjnych samogłosek. Z tym powszechnym odczuciem trudno nam walczyć również dlatego, że Włosi języki słowiańskie uważają za egzotyczne i odległe. Do tego polski posiada deklinacje rzeczowników, przymiotników, liczebników! A to odstrasza tych, którzy języków obcych lubią się uczyć dla z ciekawości i dla własnej przyjemności.
Jednak to, co przeraża zwykłego śmiertelnika, artyście zda się wyzwaniem… Proponujemy dzisiaj dwie bardzo krótkie lektury poetyckie w oryginale – tym razem przekład jest niepotrzebny. Wręcz niemożliwy!
Giulia Niccolai to fotografka i poetka pochodząca z okolic Parmy, która od lat sześćdziesiątych eksperymentuje z językiem i obrazem. Napisała wiele wierszy i poematów wizualnych, bawiła się również czysto brzmieniową stroną języka.
Wynalazek, nowość, niszczenie granic między językami sztuki w tamtym okresie były dla młodych twórców największą wartością artystyczną. Wyzwanie postawione zostało nawet językom narodowym, a sama Niccolai pisała po włosku i angielsku, w istniejącym i nieistniejącym francuskim i niemieckim, a nawet po łacinie.
Zobaczmy, co eksperymentalna poezja Giulii Niccolai ma wspólnego z językiem polskim. Przyjrzyjmy się – a chodzi o coś więcej, niż zwyczajne czytanie – pierwszemu tekstowi:
„Polka Majar Poem”
Szamos szabadszallas!
Szabolcs-szatmar
Szamotuly szarvas
Szczakowa
SZCZEBRZESZYN
Szeczin
Szczecinek
Szczuczyn
Wiersz jest częścią cyklu wydanego w 1971 r. w zbiorku „Greenwich”. Jest to madziarska polka, którą poetka nazwała „podróżą w języki terytoriów”. Nasza taneczna i pełna energii wyprawa rozpoczyna się na Węgrzech. Po dłuższym przystanku w Szczebrzeszynie – bo Szczebrzeszyn jest zobowiązujący – lingwistyczna podróż kończy się w północno-wschodniej Polsce.
Drugi tekst, czyli „Fonetyczny wiersz polski” (przyp. red.) najlepiej przeczytać sobie na głos! Po pokonaniu trudności w odczytaniu włoskiego zapisu polskiej wymowy staną przed nami dwie ikony, które w latach osiemdziesiątych (z tamtego okresu pochodzi tomik „Frisbees”, w którym został ogłoszony wiersz) dominowały w zbiorowym wyobrażeniu Polski w Europie. Niebagatelnym kłopotem była niewątpliwie wymowa nazwisk…
Poesia fonetica polacca:
Uauensa uoitiua?
Uoitiua uauensa?
Uoi ua uensa tiua?
Tiua uensa ua uoi?
Ecc. Ecc.
Wielbicielom poezji współczesnej Radio Klik poleca niedawno opublikowany wybór wierszy Giulii Niccolai pt. „Poemi & Oggetti” (wyd. Le Lettere, rok 2012).
włoski 
polski 
