Zakochani…listy piszą!

Zakochani nie tylko są wśród nas, ale także piszą listy! Dziś może, więcej sms’ów, e-maili niż listów, ale liczy się sam gest wyznania uczuć! Jak okazywali sobie uczucia nosi przodkowie? Zwrot męża do żony: Szanowna Pani…był normą. Przyrzeczenia o dozgonnej miłości także. Na papierze zachowały się zabiegi o względy partnera ze strony królowej Barbary Radziwiłłówny…

Może to wszystko staroświeckie i staromodne, ale mi się podoba…

Najstarszy zachowany polski list miłosny pochodzi najpóźniej z roku 1429. Znalazł się on w tzw. kodeksie księdza Marcina z Międzyrzecza, choć nie wiadomo, czy to on jest jego autorem. Ówczesne łacińskie listy miłosne mają zazwyczaj charakter oświadczynowy, ten jednak jest pożegnalny.
Oto smakowity fragmencik (w transkrypcji Wilhelma Bruchnalskiego, bo oryginalny tekst jest trudny do zrozumienia) traktujący o tęsknocie za ukochaną:.

„A tako z tobą się rozstając, serce me jęło barzo płakać, a ja takoż ślubuję twej miłości nie zapominać, ale wszędzie cześć a lubość czynić. Wiedz, moja najmilejsza panno, iże aczkoliciem ja od ciebie daleko, a wszakoż nie była ani nie będzie nad cięinna miła, jeno ty sama, panno najmilejsza ma!”

Wyznania Barbary Radziwiłłówny czynione Zygmuntowi Augustowi już po potajemnym ślubie, kiedy Barbara przebywała w osamotnieniu czekając na wynik batalii o uznanie jaj małżeństwa z królem. Drżała wtedy o swój los a także obawiała się utraty uczuć niestałego króla.

„Ja sługa WKM najmniejsza, nigdy nie wątpiła o łasce WKM swego miłościwego pana, którąm nad wszystkę godność o zasługi swe od WKM zawsze aż po dziś czas znała […}.A i tożsama, na ono tak długo nie patrzę, acz mi jest nie pomału tęskno, wszakże nie moja, ale WKM wola niech siwe wszem ze mną dzieje”

Wyznania, jakie uczynił wojewodziance wileńskiej Stanisław Ferdynand Rzewuski:
„Szczególną tylko w tych miłych żądaniach moich mam satysfakcją, że przynajmniej w listownych oświadczeniach jednostajną i dozgonną przywiązanego mego serca ochotę znajdowania się u nóg JOWKsMści Dobrki mam honor wyrazić. Wyglądam z niecierpliwością tej pory, która mię uczyni szczęśliwym rzucenia się osobiście pod stopy JOWKsMci Dobrki i zostawania przy nich z dozgonnym przywiązaniem…”