Befana wiedźma czy wróżka?

Kim była Befana i dlaczego rozdaje dzieciom prezenty w nocy z 5 na 6 stycznia? Befana jest wróżką, która wyglądem bardzo przypomina wiedźmę. Ma zakrzywiony nos i ubrana jest w łachmany, na włosach zwykle nosi zawiązaną chustę. Lata na miotle, a do domów wchodzi przez komin. Dzieci, które chcą się jej przypodobać powinny zostawić na stole przed snem mandarynkę, pomarańczę lub kieliszek wina. Dzieciom mówi się, że jeżeli nie będą grzeczne, to wiedźma Befana włoży im do świątecznej skarpety węgiel, popiół, cebule lub czosnek.

Legenda głosi, że Trzej Królowie powiadomili Befanie o narodzeniu dzieciątka Jezus. Jej jednak nie udało się przybyć i powitać Jezusa, ponieważ nie znalazła drogi. Od tego czasu Befana, latając na miotle, zostawia prezenty w każdym domu, w którym mieszka dziecko, na wypadek, gdyby był w nim Jezus. Pochodzenie jej imienia ma przypuszczalnie związek z epifanią, czyli aktem objawienia.

We Włoszech Befana to dzień wolny od pracy. Dlatego w ten dzień na rodziny z dziećmi czekają liczne atrakcje. Na przykład w Rzymie na Placu Navona odbywa się święto dla dzieci pod nazwą „Befana” związane z postacią wróżki. Ustawiane są stragany, na których sprzedaje się lalki wiedźmy na miotle, ozdoby świąteczne i skarpety na prezenty, organizuje się zabawy, rozdaje słodycze. Według danych statystycznych w 2005 r. Włosi wydali na prezenty z okazji Befany 750 milionów euro, a średnia wartość prezentów włożonych do jednej skarpety to 68 euro.