Jak wybrać wino we Włoszech? Wybór jest szeroki, wina są zróżnicowane i jeśli nie chcemy popełnić gafy lepiej zapytać się…sommeliera, czyli eksperta od win. Jakie? Białe czy czerwone? Skąd z północy czy południa? Za ile? Na wszystkie te pytania odpowie nasz ekspert! Oprowadzi nas po wielowiekowej włoskiej tradycji uprawy winorośli. Część 1 -Bardzo krótka historia wina i gatunki szczepów.
Historia uprawy winorośli ma wielowiekową tradycję. Powstanie i kultura wina są nierozerwalnie złączone z początkami cywilizacji europejskiej. Produkcja wina bierze swój początek w krajach kaukaskich: Gruzji i Armenii ok. 7000 r. p.n.e.! Ten cenny napój rozprowadzano- szlakami handlowymi do najważniejszych centrów handlowych w basenie Morza Śródziemnego. W Grecji wino szybko stało się dochodowym przedsięwzięciem. Dzięki Imperium Rzymskiemu winorośl dotarła również do Europy północnej. Szczególne zasługi mieli zakonnicy (benedyktyni i cystersi), którzy prowadzili studia nad badaniem gleby, warunkami upraw i gatunkami winogron. Wybór winorośli jest tym, co decyduje o aromacie i smaku wina. Nie każdy gatunek winorośli może rosnąć wszędzie. Jedne szczepy preferują klimat ciepły, a inne chłodny. Są też krzyżówki szczepów, które dostosowują się do różnych warunków klimatycznych.
W wielu krajach wino jest napojem, który podaje się obowiązkowo do posiłków każdego dnia. Włoskie wina oprócz smaku przekazują smakoszowi wiedzę o życiu, miłości i dolce vita!
Wina toskańskie są w czołówce win wysokiej jakości. W Toskanii spotykamy takie nazwy jak: brunello di montalcino, chianti, carmignano, montepulciano. Głównym czerwonym szczepem w tym regionie jest sangiovese. Często z oznaczeniami DOC lub DOCG. Północny region Piemont oferuje barolo i barbaresco tłoczone z odmiany nebbiolo. Najczęściej uprawiany szczep w tym regionie to barbera. Z kolei ze szczepu dolcetto powstają najczęściej proste wina, które towarzyszą tradycyjnym piemonckim potrawom. Najstarszym regionem uprawy winorośli w Europie jest Sycylia. Na wyspie produkuje się w znacznej mierze wina białe raczej lekkie i niedrogie.
Słowniczek. DOC Denominazione di Origine Controllata, czyli bierze się pod uwagę: obszar uprawy, nazwę odmiany winogron, cierpkość, metodę wytwarzania wina. Określenie jakości DOCG to Denominazione di Origine Controllata e Garantita jest stosowane we Włoszech od 1963 i z założenia ma służyc do rozróżniania win wysokiej jakości.
Poniżej umieszczamy listę win ich nazwy, szczepy, z których zostały zrobione oraz region.
Niektóre wina czerwone: Barbaresco, Barollo (Piemont)- nebbiolo; Barbara d` Asti (Piemont)- barbera, freisa, grignolino; Chianti (Toskania)- sangiovese, canaiolo nero, trebbiano; Sassicaia (Toskania)- cabernet sauvignon; Vino Nobile di Montepulciano (Toskania)- sangiovese, canaiolo nero; Valpolicella ( Veneto)- corvina veronese, rondinella, molinara
Niektóre wina białe: Soave- garganega, pinot bianco, chardonnay; Estestest- malvasia, trebbiano; Frascati- malvasia, trebbiano, greco
Ciekawostka: jak uzyskuje sie kolor wina? Świeżo wyciśnięty moszcz ma kolor szarozielony (tak z odmiany białej czy też czerwonej). Aby uzyskać czerwony kolor wina należy poddać wywar następującym procesom. Skórki winogron zawierają również barwniki. Dojrzalsze winogrona mają ich więcej. W trakcie tłoczenia moszcz miesza się ze skórkami i w ten sposób uzyskuje się kolor czerwony. W przypadku win różowych wystarczy kilka godzin, by napój przybrał odpowiednie barwy.
Maciej Skarny